2017 Çin Ulusal Halk Kongresi yıllık toplantıları değerlendirmesi

0
217 views

Çin’in en yüksek politik sorgulama mekanizması Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı(ÇHSDK) ve en yüksek yasama organı Ulusal Halk Kongresi(UHK) 2017 yılı toplantıları 3-16 Mart tarihleri arasında gerçeklemiş bulunmaktadır.

Bu yılki toplantıların içeriğini Devlet Çalışma Raporu’nun(DÇR) açıklanması ve rapor ile ilgili görüş alışverişinde bulunulması, merkezi ve bölgesel bütçe planlarının gözden geçirilmesi ile genel sivil hukuk yasa tasarısının mecliste görüşülmesi gibi maddeler oluşturuyor.

2016  yılında Çin’in ekonomik büyümesi %6.9’dan %6.7’ye düşerek son 26 yılın en düşük değerine ulaşmıştı. Fakat bu Çin’in 2016 yılında %6.5 ile %7 arasında olarak yaptığı resmi tahmin aralığına uygun düşüyor. Ocak ayında IMF Çin’in 2017 ekonomik büyümesi ile ilgili tahminini %6.2’den %6.5’e çıkarmıştı. Bunun sebebini ise “ülkenin ekonomiye olan desteğinin beklenenden fazla olması” ihtimali olarak açıklamıştı.

Medyada Çin 2017 yılı ile ilgili hedefleri hakkında çıkan haberler daha çok ekonomik manadaki tahminleri kapsamaktadır. Örneğin bu yılki gayrisafi yurtiçi hasıla(GSYH) büyüme hedefi yaklaşık %6.5 olarak açıklanmıştır. Geçen yılın büyüme oranının son 26 yılın en düşük oranı olduğu hatırlanırsa Çin’in ekonomik gelişim hızının yeni normale alışmaya doğru gittiği kolayca fark edilebilecektir. Bunun yanında Çin, Tüketici Fiyat Endeksi beklentisini yaklaşık %3 olarak açıklayarak enflasyon değerleri ile ilgili de bir ipucu vermiştir. Mali anlamda Çin hükümetinin koyduğu bir diğer hedef ise uluslararası ödemelerde dengeyi korumaktır. Ayrıca ithalat-ihracat arasındaki dengenin gözetilmesi de bir diğer önemli misyondur. İstihdam alanında toplantıda açıklanan kararlardan birisi ise gelecek yıl 11 milyon kişiye iş sağlamaktır. Böylece kayıtlı işsizlik oranının %4.5 civarında tutulması planlanmaktadır.

2017 yılında Çin’in ekonomik iş hacmini arz-endeksli reformlar, finans sistemindeki reformları derinleştirmek, geleneksel sektörlerin modernleştirilmesi ve çevre sorunun çözülmesi gibi konular oluşturuyor.

Rapora göre, arz endeksli reformlarda ciddi bir başarı sağlanmıştır. Hizmet sektörü Çin’in gayri safi yurtiçi hasılasında %51.6’lık bir orana yükselmiştir. İnovasyon ağırlıklı büyüme yönünde önemli gayretler sarfedilmiş, yıllık yeni kaydedilen firma sayısı %24.5 oranında artmıştır. 

13. Beş Yıllık Kalkınma Planı (BYKP)’nin önemli hedeflerinden birisi kendi kendine yetebilen sosyal dengeye ulaşmış bir toplum seviyesine ulaşmaktı. Buna giden yolda ekonomik manada ihracata değil kendi orta sınıfının alışveriş gücüne dayanan, sosyal manada ise birbiri ile kaynaşmış, farkları olsa bile bu farkların kendi içinde bir engel teşkil etmediği bir yapıya ulaşmak hedeflenmişti. Bunun için ülke genelinde ekonomik ve sosyal olarak toplu bir kalkınma söz konusu edilmeye çalışılmıştır. 2017 yılı hedeflerinde de bu açıkça göze çarpmaktadır.

Çin’in orta sınıf tuzağına düşmemek için inovasyon ve teknoloji alanlarında halkını desteklediği herkesin malumudur. Bu minvalde geçen yıllarda şirket açma ve vergi kapsamına yönelik birçok yasa değişikliği yapılmıştır. Önümüzdeki yıl bu desteğin bir uzantısı olarak küçük ölçekli işletmelere uygulanan yarım vergi uygulamasının kapsamı genişletilmiştir. Ayrıca teknoloji eksenli orta ölçekli işletmelerin ar-ge çalışmalarında uygulanan yüzde ellilik vergi indirimi de yüzde yetmiş beşe çıkarılmıştır. Böylece bu şirketlerin ilk planda gelir getirmesi vakit alacak yatırımlara girmesi teşvik edilmiştir.

Çin’in inovasyon alanında halkını desteklemesi fikri mülkiyet haklarında önemli aşamalar katetmesine sebep olmuştur. İnsanların vakitlerini harcayarak yaptıkları yeni ve akılcı fikirlerin kopyalanması Çin topraklarının süregelen bir sorunuydu. Bu yılki hedeflerde rekabet kurallarına yönelik yapılan değişiklikler ile isim taklidi, ürün taklidi ve fiyat aldatmacısı gibi suçlara yönelik yaptırımlar artırılıyor.

Ayrıca orta sınıfın güçlendirilmesi adına tüketim alanında çeşitli değişikliklere gidilmesi planlanıyor. Örneğin online alışveriş ve eğitimin yaygınlaştırılması, bunun yanında kargo firmalarının kırsal kesime verdiği hizmetlerin artırılması, online ve reel marketlerin entegre olarak geliştirilmesi ile sanal ortamda oluşan marka, ürün, fiyat aldatmacalarının önüne geçilmesi gibi hedefler sağlıklı bir tüketim ortamı oluşturarak orta sınıfın kalkındırılması amacını arkaplanlarında barındırıyor.

Heritage Foundation’ın Ekonomik Özgürlük İndeksi’nde şirket açmak için gereken prosedür sayısı önemli bir yer teşkil etmektedir. Bu, bir anlamda bir şirket açmak için devletten kaç tane izin almak gerektiğini bildirmektedir. Çin, belki direkt olarak ekonomik özgürlüğü artırmak için olmasa bile, bu alanda geçen yıldan beri önemli değişikliklere gitmiştir. Örneğin şirket almak için gereken üç önemli belge sayısını, bu belgelerin içeriğini birleştirmek yöntemiyle bire indirmiştir. Bu yıl da geçen yıl yapılan bu değişikliğin hayata geçirilmesi planlanmaktadır. Ayrıca üretim ve hizmet alanlarında halihazırda bulunan birkaç adet iznin de bu yıl kaldırılması yapılan planlar arasındadır.

Netice itibariyle yukarıdaki bilgiler bize çok önemli birkaç ekonomik politikadan bahsediyor. Çin kesinlikle orta sınıf çukuruna düşmek istemiyor. Bunun için halkını yastık altındaki paraları çıkarmaya, daha fazla oranda yatırım yapmaya çalışıyor ve böylece kendi kendine yeten bir ekonomi olmaya çalışıyor. Devlet olarak bu amaca yönelik olarak prosedürel kolaylaştırmalara ve vergi indirimlerine gidiliyor. Çin, sahte mal uygulamalarının önüne geçmeye çalışıyor ve böylece üretici tabakayı cesaretlendiriyor. Teknolojinin önem arz ettiği çağımızda tüketim alanına yansıyan değişimleri toplumsal olarak özümsemeye çalışılıyor. 

Raporda bahsedilen bir diğer konu konut ve inşaat alanı ile ilgilidir. Özellikle Pekin, Şangay gibi Çin’in gelişmiş şehirlerinde konut fiyatları bir hayli yüksekten uçmakta, sürekli artan fiyatlar tüketicinin tepkisini gitgide daha çok çekmektedir. Bu sorun için düşünülen çözümlerden birisi konut sayısını artırmaktır. Bir diğer çözüm ise geliştirme, satış ve aracılık alanlarında standardizasyona gidilmesidir. Böylece konut piyasasında bulunan farklı uygulamaların azaltılması ve düzenli bir gelişim planlanmaktadır.

Bunun yanında gecekondu mahalleleri de bu gibi şehirler için önemli bir sorun teşkil etmektedir. Hem şehrin ulaşım yükünü artıran hem de görüntü kirliliğine sebep olan mahalleler, konut dönüşüm projeleriyle modern bir yüz kazanmaktadır. Devletin bu soruna yönelik bu yılki planı geçen yıl ile aynı olup 6 milyon adet yeni konut inşa etmektir.

Ayrıca altyapı çalışmaları alanında her yıl olduğu gibi bu yıl da gelişme korunmuştur. Hızlı tren demir yolu hattı 1900 km uzatılmıştır. 6700 km otoban, 290.000 km köy yolu yapılmıştır. 5.5 milyon km uzunluğunda fiber altyapı da 2016 yılında yapılan altyapı çalışmalarındandır.

Raporun değindiği bir başka alan da sosyal refah seviyesinde yaşanan gelişmeler. Kişi başına düşen harcanabilir gelir geçen yıla göre %6.3 oranında artmıştır. Kırsal kesimdeki fakir nüfus 12.4 milyon kişi azalmıştır. Şehirlerin kenar mahallelerinde bulunan 6 milyondan daha fazla ev, konut dönüşüm projesi kapsamında yenilenmiştir. Köylerde bulunan zarar görmüş 3.8 milyon adetten fazla ev tamir edilmiştir. Ülke içi turizm hızlanmış, ülke dışına turist olarak çıkan Çinli sayısı 120 milyonu geçmiştir. 

Çin’in gelir dağılımı eşitsizliği problemi, sosyokültürel farklı tabakaların bir arada yaşadığı Çin coğrafyasında azami bir öneme haizdir. Yukarıda geçen insanları üreticiliğe teşvik eden yasaların bu sıkıntıyı çözmede önemli bir yeri olması ile birlikte devletin konuyla ilgili direkt olarak yaptığı bazı uygulamalar da bulunmaktadır. Bu yıl da bu uygulamalar bağlamında köyde yaşayan fakirlik sınırındaki 10 milyon insanın orta seviyeye çıkarılması planlanmaktadır. Ayrıca Maliye Bakanlığı’nın oluşturduğu fakirler fonunun da yüzde otuz oranında artırılması kararlaştırılmıştır.

Çin hükümetinin önem verdiği ve neredeyse her toplantıda dile getirdiği çevre sorunları, bu toplantı da bahsi geçen ve ihtimam gösterilen önemli mevzulardan biriydi. Bununla ilgili konulan hedeflerden önemlileri şöyle sıralanabilir: Demir-çelik üretiminde elli milyon ton azalmaya gidilmesi, kömür üretiminin yüz elli milyon ton azaltılması ile yavaşlatma, kapatma ve seçme yöntemleriyle kömür ile çalışan termik santrallerden edilen elektrik enerjisini elli milyon MW azaltma.

Lakin azaltılan kömür tüketiminin yerini doğalgaz almıştır. Her ne kadar doğalgazın doğaya bıraktığı zararlı madde kömürden az da olsa neticede fosil olan yakıt, çağımızın temiz enerji standartlarında geride kalmaktadır. Buna rağmen unutulmaması gereken ise Çin gibi devasa bir devletin enerji üretim yöntemlerinin bir anda değişemeyeceğidir. Burada asıl dikkat edilmesi gereken devletin bu yönde adımlar atması ve sorunu çözmeye niyetinin olmasıdır. Bu Çin’e iki büyük katkı sağlayacaktır. Birincisi, temiz enerji üretim yollarının güçlendirilmesi ile teknolojik entegrenin sağlanması, ikincisi ise imaj noktasında gri gökyüzünün normal olduğu bir ülkeden, çalışarak havasını temizleyen çevre noktasında duyarlı gelişmekte olan ülkelerin örnek alabileceği bir ülkeye dönüşmesidir.

Sonuç

2017 yılı Çin Ulusal Halk Kongresi yıllık toplantıları Çin hükümetinin 2017 yılı hedeflerini etraflıca göstermiş ve 13. BYKP’nin ilk yılı olan 2016’nın bilançosunu göstermesi açısından oldukça önemliydi. Geçen yılki kalkınmanın normalden az fakat beklenen değerde olması devletin ekonomik büyümedeki yavaşlamaya hazır olduğunun en önemli göstergesiydi. Bu yıl büyüme beklentisinin daha da düşürülmesi bu trendin bir süre daha devam edeceğini gösteriyor. Ayrıca sosyal alanda 13. BYKP’nin ana hedefi olan temel ihtiyaçaları tamamen karşılanmış zengin bir toplum kurmak, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da raporda önemli bir yer kaplıyor. Çin ekonomik manada yavaşlasa da ileriye gitmeye devam ediyor.

 

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here