26 Ekim-29 Ekim tarihleri arasında toplanan Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi’nde önemli bir karara imza atıldı. Yeni alınan karara göre Çin vatandaşlarının “ikinci çocuk” sahibi olmalarının önünde hiçbir engel kalmadı. Komitenin aldığı kararda nüfusun dengelenmesinin sağlanmasının amaçlandığı nüfus planlamasının ülkenin temel politikalarından biri olduğu, bu yüzden nüfusun gelişmesinin temin edilmesinin ülkenin geleceği açısından çok hayati olduğu belirtildi. Tüm eşlere ikinci çocuk yapılması izninin “yaşlanan nüfusa” karşı alınan bir önlem olduğunun vurgulandığı kararda, nüfusun yaşlanmasına karşı herkesin aktif bir şekilde teşvik edileceği ifade edildi. Kararla ilgili ayrıntıların ise yasama organı tarafından belirleneceğï açıklandı.
Çinliler aile planlaması politikasıyla 1970’lerin sonlarında karşılaşmıştı. Tek çocuk politikasının sıkı bir şekilde uygulandığı Çin’de, taşralarda ilk çocuğun kız olması halinde ikinci bir çocuk yapılması izni veriliyordu. Daha sonraları bu politika, ebeveynlerden birisinin ailenin tek çocuğu olması durumunda da iki çocuk yapabilmelerine olanak sağlıyacak şekilde genişletildi. Tek çocuk politikasının esnetileceğinin asıl sinyalleri ise Kasım 2013’teki Merkez Komite Toplantısı’nın ardından verildi.
Yaşlanan nüfus ekonomik gelişmeyi etkileyecek
Birçok Çinli uzmana göre, Çin’in nüfusu hızlı bir şekilde yaşlanırken, gerçekleşen doğum oranı hızlı yaşlanmayı dengeleyemiyor. Bu da Çin’in gelecek yıllardaki ekonomik büyümesini etkileyecek derecede ciddi görünüyor. Bu yüzden Pekin yönetimi ekonomik gelişimle nüfus oranını dengelemek için “ikinci çocuk” sahibi olunmasına izin verdi.
Çin’in nüfus planlamasının kısa tarihçesi
Ağustos 1953’te Sağlık Bakanlığı “Gebelik önlemleri ve kürtaj kuralları”nı açıklandı. Mart 1955’te ise “Nufüs kontorolüne dair mevzuat” işleme konuldu. Şubat 1957’de Mao, “İnsanlık kendini kontrol etmeli, planlı bir gelişim sağlamalı” diyerek Çin’in “yeni nüfus anlayışı”nı ilan etti. 1962 yılının sonunda “ciddi bir şekilde aile planlamasının sağlanması mevzuatı” hayata geçirilerek Çin’in nüfusu üzerindeki kontroller artırıldı. 1971 yılında Devlet İşleri Konseyi, Sağlık Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve Çevre Bakanlığı’na “aile planlaması raporu” göndererek, “nüfusu az olan azınlıklar hariç tüm ülkede nüfus kontrollerinin sıklaştırılması” emrini verdi. Ancak ülkede artan nüfusun kontrolünde yaşanan aksaklıklar sebebiyle “Doğum Kontrolü Bürosu” kuruldu. 1979 yılında ise Ulusal Halk Kongresi “eşlerin tek çocuk sahibi olması” gerektiği kararını aldı. 1980 yılında ise “tek çocuk” politikası gereğince idari ve ekonomik kurumlara kontrol yetkisi verildi. Aynı yılın Eylül ayında ise Evlilik Kanunu’na “karı ve kocanın aile planlaması yapması vatandaşlık görevidir” ibaresi eklenerek, nüfus kontrolü kanunlaştırıldı. Aralık 1982’de ise Anayasa’ya “Devlet, aile planlaması gerçekleştirerek nüfus artışının ekonomik ve sosyal gelişim planlamalarıyla uyumunu sağlar.” maddesi eklendi.
2000’li yılların başında ise doğum kontrolü politikasında bazı değişikliklere gidildi. Özel durumlarda karı ve kocanın birlikte başvuru yapması ve “Doğum Kontrolü İdari Bürosu”nun uygun görmesi halinde, Büro’nun yaptığı tetkik ve zaman araştırması sonucunda ikinci bir çocuk sahibi olunabileceği kararı alındı. Ancak bu kararda en önemli şart ise, aday anne ve babanın da mensup bulundukları ailenin tek çocuğu olmasıydı.
Politika esnetiliyor
Ulusal Halk Kongresi 2014 yılında bu konuyla alakalı önemli kararlar aldı. İkinci çocuk sahibi olunabileceğine dair sinyallerin verildiği kararlarda, tamamen izin verilmesinin takviminin belli olmadığı belirtildi.Ulusal Halk Kongresi milletvekili Ma Xun ise, ikinci çocuğa izin verilmesine dair politikanın önce 20 pilot eyalette deneneceğini, anne veyahut babadan birisinin kendi ailesinin tek çocuğu olması şartıyla ikinci doğuma izin verilebileceğini söyledi. Her sene gerçekleştirilen doğum oranının 2 milyonu aşmamasının sağlanması gerektiğini ifade eden Ma, doğum oranının aniden artmasının kamu hizmetlerine yük getireceğini ancak bu yükün ağır olmayacağını vurguladı.
Ekim 2014’te ise bazı medya organlarında “Çin iki sene içerisinde tüm ebeveynlere ikinci çocuk izni verebilir” haberleri yapıldı. Ancak Devlet Sağlık ve Aile Planlamaları Komisyonu herhangi bir takvimin olmadığını açıkladı.
Aynı günlerde Çin Halk Radyosu’na konuşan Çin Sosyal Bilimler Akademisi Başkan Yardımcısı Cai Fang, Çin’in iki sene içerisinde tüm ailelere ikinci çocuk izni vereceğini söyledi. İkinci çocuk izninin doğum oranını artırmayacağını iddia eden Cai, Çin’in doğum kontrolü politikasındaki değişimin hem finans hem de kamu politikalarında değişiklik getireceğini, bu durumun da ekonominin büyümesi adına önemli faydalar içerdiğini düşündüğünü ifade etti. Bu sözlerin ardından tekrar açıklama yapan Sağlık ve Aile Planlamaları Komisyonu, devletin “tamamen izin vermesi” noktasında herhangi bir takvimi olmadığını vurguladı.
Bütün bu yaşananlardan yaklaşık 1 sene sonra, Çin Komünist Parti Merkez Konseyi “ikinci çocuk doğumu”na tamamen izin verildiğini açıkladı. Kararın kısa zamanda hayata geçirilmesi bekleniyor.
http://news.china.com.cn/txt/2015-10/29/content_36928749.htm
