Dünyanın en büyük ordusuna sahip olan Çin geçtiğimiz aylarda aldığı karar ile 2020’ye kadar mevcut askeri yönetim ve komuta kademesinde reform yapacağını açıkladı. Çin Devlet başkanı ve aynı zamanda Merkez Askeri Komisyonu Başkanı (CMC) Xi Jinping’in reform kararını açıklamasının ardından, ülke içi ve dünya kamuoyu Çin’in yapacağı askeri reformlara büyük ilgi gösterdi. Nitekim bir çok Çinli uzman yapılması planlanan değişiklikleri 60 yıldan fazla maziye sahip Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun (PLA) en büyük reformu olarak yorumladı.

Peki Çin tarihinin bu en köklü ve kapsayıcı askeri reformları neleri içeriyor? Reformlarla birlikte askeri yapılanma nasıl bir sisteme bürünecek?

Neden Çin Tarihinin En Büyük Askeri Reform Kararı?

1

 

 Alınan karar ile yapılacak askeri reformlar PLA’nın günümüze kadar olan üst düzey yönetim kadrosunun yeniden şekillendirecek. Nitekim Xi Jinping Pekin’de düzenlenen CMC toplantısında yaptığı konuşmada, CMC’nin PLA ve silahlı kuvvetlerdeki tüm kademelerin yönetim sorumluluğunu alacağını, Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) silahlı kuvvetlerde mutlak liderliği olduğunu vurguladı. Buna göre yapılacak değişiklikle birlikte askeri birlikler birleştirilecek ve yeniden gruplandırılacak. Yeni yapılanmada Savaş Komuta Sistemi; CMC–Savaş Bölgesi–Birlikler şeklinde oluşurken, Lider Yönetim Sitemi; CMC–Silahlı Hizmetler–Birlikler sıralamasıyla düzenlenecek.

2

Daha önceki yapılanmaya göre CMC’nin liderliğinde toplanan dört genel birim, 15 farklı birime ayrılarak yapılandırıldı, böylece CMC’nin liderliği tek bir çatı altında toplandı.

Reformdan önceki yapılanmada PLA, bünyesinde Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve İkinci Topçu Kuvvetleri bulundurmaktaydı. Kısacası PLA Kara Kuvvetleri Komutanlığı olmayışı ile tipik bir “Kıta Ordusu” özelliği taşırken, Kara Kuvvetleri diğer birimler arasında daha çok ön plana çıkmakta idi. Kara Kuvvetleri’nin 4 genel birime ve 7 askeri bölgeye liderlik etmesiyle oluşturulan sistem bu özelliğiyle dünyadaki diğer askeri sistemlerden ayrışmaktaydı.

3

Dönemin askeri şartlarına göre düzenlenen bu sistem günümüz Çin’in askeri stratejisi için karmaşıklığa neden oluyordu. Çin’in kuruluş yıllarındaki kara savunma merkezli askeri stratejisi günümüzde artık  yerini yakın deniz sınırlarını savunma ve korumaya bıraktı. Kısacası PLA “Kıta Ordusu” özelliğinden soyutlanarak, yapılanması içerisinde deniz, hava ve topçu kuvvetlerinin konumunu daha da yükseltmiş oldu. Ayrıca şimdiye kadar bünyesinde bulunmayan Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Roket Kuvvetleri Komutanlığı ve Stratejik Takviye Kuvvetleri Komutanlığı’nı da kurmuş oldu. Kuşkusuz yeni kurulan birlikler içerisinde en çok dikkat çeken “Stratejik Takviye Kuvvetleri Komutanlığı” oldu. Dünyada bir başka örneği bulunmayan bu birlik ile Çin, istihbarat akışı, teknik keşif, uydu yönetimi, siber saldırı ve savunma, psikolojik savaş gibi konularda ordusuna takviye destek sağlamayı hedefliyor. Dünyanın ilk Stratejik Takviye Kuvvetleri olma özelliğini taşıyan bu birlikle Çin, bilgi ve iletişim çağının önemini göz önünde bulundurarak, askeri modernizasyonunu bu doğrultuda gerçekleştiriyor.

Yeni reformlarla birlikte değişecek olan bir diğer yapılanma ise 7 büyük askeri bölgenin, yeniden savaş bölgeleri olarak taksim edilmesi olacak. Şimdilik yeni savaş bölgelerinin isimleri ve sayıları henüz belirlenmiş değil. Fakat uzmanların tahminlerine göre savaş bölgeleri 4-5 sayısına düşürülerek, savaş bölgeleri de coğrafi (Kuzey, Güney, Doğu, Batı ve Merkez Savaş Bölgeleri) isimlendiremeye göre belirlenecek.

Bu değişiklikte dikkat çeken konu ise Askeri Bölge ifadesinin yerini Savaş Bölgesi’nin alacak olması. Eski yapılanmada Askeri Bölge, idaresi altında bir çok olaya doğrudan müdahale ve sorumluluk yetkisi vardı. Yapılan reformla Savaş Bölge’lerinin oluşturduğu “Savaş Bölgeleri Ortak Savaş Komuta Mekanizma”sı askeri eğitim ve askeri tatbikat gibi bir çok konuya doğrudan müdahil olabilecek. Ayrıca bu mekanizma içerisinde her bir askeri kuvvet kendi alanını ilgilendiren olaylara müdahil olacak. Kısacası “Kıta Ordusu” özelliğinden sıyrılan PLA artık bir çok askeri kuvvetlerin doğrudan etki gücüne sahip olduğu çok yönlü bir özelliğe bürünecek.

PLA’nın Savaş Kabiliyeti Arttı

Yapılan yapısal reformlarla birlikte emir komuta zincirinde eski sisteme nazaran köklü değişikliklere gidilmiş oldu. Önceki sistemde 5 aşamalı (CMC—Genel Kurmay Başkanlığı—Askeri Bölge—Askeri Bölge İdaresi Altındaki Savaş Komuta Sistemi—Savaş Birlikleri) bir savaş komuta sistemi var iken, Deniz ve Hava Kuvvetleri ayrıca Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlığından gelen emirlere bağlı kalmak zorunda idi. Buda emir komuta zincirinde bir çok karışıklığa ya da Savaş Komuta sisteminin yavaşlamasına neden oluyordu.

4

Reform sonrasında ortaya çıkan emir komuta zinciri bu karışıklığa son verirken, Savaş Komuta Sistemi’nin işlevselliğini daha da artırmış oldu. CMC—Savaş Bölgesi ve Birlikler olmak üzere üç aşamalı bir komuta sistemi oluşurken, PLA’nın savaş kabiliyeti artırılmış oldu.

Şimdiye kadar açıklanan ve 2020’ye kadar bitirilmesi planlanan askeri reformlar ile Çin ordusu modernizasyon sürecini destekleyici çağdaş bir askeri sistem getirmeyi amaçlıyor. Dünyanın diğer 2 büyük askeri gücü ABD ve Rusya’dan daha farklı bir yapılanmaya giren Çin ordusu, mevcut reformlarla ordunun kabiliyet gücünü ve işlevselliğini artırmayı hedefliyor. 2012 yılında göreve geldikten sonra “Kapsamlı ve Derinlemesine Reform” politikasıyla önce ekonomiye yön veren Xi Jinping, bu yıldan itibaren reformları askeri alana taşımış durumda. Aslında Çin askeri reformların başlangıcını 2013 yılında kurulan Çin Milli Güvenlik Kurulu ile başladığını söyleyebiliriz. Xi dönemi ile birlikte değişen ülke güvenlik stratejisi askeri reform kararıyla birlikte yerini yapısal reformlara bırakmış durumda.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here