15 Mart 2013 sabahı en heyecanlı günlerinden birisiydi. 2008-2013 yılları arasında yardımcılığını yaptığı makama, yani Başbakanlık makamına bu sefer Çin Ulusal Halk Kongresi’nin 2940 temsilcisinin oyuyla getirilmişti. Tam mutabakatla alınan bu karar, Li’yi Çin’in en güçlü ikinci şahsiyeti, dünyanın da en etkili 13. kişisi olmaya götürecekti. Li, Kültür Devrimi’nin zorlu ortamını eğitime olan sevgisiyle aştı. Zor yıllarda ayakta kalmasını bildi. Babası Çin Komünist Partisi’nin hatırı sayılır bir mevkisindeyken kendisine yaptığı Parti Gençlik Birliği’nin yöneticiliği teklifini kibarca reddedip, bu yolda kendi çabalarıyla ilerlemek istediğini söyledi. Köylerde geçirdiği çetin mücadeleler, Onu geleceğin Çin’ine liderlik etmek için hazırlayacaktı.
15 Mart 2013 sabahı Li Keqiang’ın en heyecanlı günlerinden birisiydi.
2008-2013 yılları arasında 5 yıl boyunca yardımcılığını yapmış olduğu makama, yani Başbakanlık makamına bu sefer Çin Ulusal Halk Kongresi’nin 2940 temsilcisinin oyuyla getirilmişti. Tam mutabakatla alınan bu karar, Li’yi Çin’in en güçlü ikinci şahsiyeti, dünyanın da en güçlü 13. kişisi olmaya götürecekti. Li, Kültür Devrimi’nin zorlu ortamını eğitime olan sevgisiyle aştı. Zor yıllarda ayakta kalmasını bildi. Babası Çin Komünist Partisi’nin hatırı sayılır bir mevkisindeyken kendisine yaptığı Parti Gençlik Birliği’nin yöneticiliği teklifini kibarca reddedip, bu yolda kendi çabalarıyla ilerlemek istediğini söyledi.
1976 yılında Çin Komünist Partisi’ne üye oldu ve 1978’den 1982’ye kadar Pekin Üniversitesi Öğrenci Konseyi’nin liderliğini üstlendi. Mezun olduktan sonra parti içerisinde hızla yükselmeye devam etti. Akıcı İngilizcesi ve ekonomi üzerinden doktora yapması onun partideki yerini sağlamlaştırdı. Başarılı öğrenim hayatı ve zorlu mücadelelerdeki azmi onun Çin’in en genç başbakanlarından biri olmasını sağladı. Çin Ekonomi ve Ticaret Merkez Üniversitesi’nde görev yapan profesör Cheng Hong ile evli ve ailenin tek kızı ise ABD’de öğrenim görüyor. İşte Çin’in 2 numarası Li’nin hayatı….
Üniversite Hayallerini Suya Düşüren Olay
Li Keqiang,Temmuz 1955’te Çin’in Anhui eyaletinin Hefei şehrinde doğdu. Bir parti temsilcisinin oğlu. Küçüklük yıllarında en çok babasından etkilenmişti. Baba Li Fengsan, Çin’in Anhui eyaletinin ilk dereceli memurlarındandı. İlk başta bir kasabanın başkanı olan Baba Li, Anhui eyaletinin Bengbu Şehri Orta Dereceli Halk Mahkemesi’nin Başkanı oldu, daha sonra da Anhui Bölgesi Gönüllüler Ofisi’nin Başkan Yardımcılığı görevini yürüttü ve oradan emekli oldu.
Li Keqiang çok iyi aile eğitimi aldı. Ortaokulu Hefei şehrinin en başarılı ve ünlü okullarından biri olan Hefei 8. Lisesi’nde okudu. 1956 yılında “Öğretmene saygı duyan, yeteneklere önem veren, vazife şuurunu teşvil eden ve ciddiyet isteyen okul” sloganıyla kurulan okulu, Çin’de de önemli bir üne kavuştu. Fakat Li’nin eğitim hayatı önünde önemli bir engel vardı: Kültür Devrimi…
Li 1974 yılında liseden mezun olduğu zaman Kültür Devrimi tüm hızıyla ve yıkıcılığıyla devam ediyordu. Okuldan mezun olmasının üzerinden çok geçmeden ülkedeki tüm okullar kapatılmış ve üniversiteye giriş sınavları iptal edilmişti. Küçüklüğünden beri çok başarılı bir öğrenci olmasına rağmen üniversiteye gitme hayalleri suya düşmüştü. O sene, babası Li Fengsan oğlu Li Keqiang’ı Tarih ve Kültür Araştırmaları Enstitüsü’ne götürerek kendi arkadaşı Li Cheng ile tanıştırdı. Li Cheng, Çin kültür ve tarihine ileri derece vakıf olan ünlü bir Sinologdu. Li Keqiang, babasının ve arkadaşının günlerce akşam saatlerine kadar yorulmak bilmeyen ikilinin sohbetlerine katıldı. Orada şiirler ve Çin geleneksel el danslarını öğrendi. Bu sohbetlerde ise Li’nin öğrendiği şiirlerin ruhi hayatına büyük tesirleri olur.
Genç Li hem zeki hem de çalışkan bir öğrencidir. Li Cheng’la irtibatını devam ettiren Küçük Li, meşhur Sinolog’dan sinoloji, siyaset bilimi ve geçmişten günümüze Çin’in önemli olayları gibi dersler alır. Ayrıca Antik Çince’yi de iyice öğrenir. Li Cheng geleceğin liderine Çin’in tarih ve siyasetiyle alakalı en önemli kitapları da okutur. Artık Antik Çince Li Keqiang için çok rahat anlaşılabilir bir hale gelmiştir.
Li Keqiang okuduğu kitaplarda anlamadığı herhangi bir yerde doğrudan Li Cheng’a gider ve çok kibar bir üslupla bunların kendisine anlatılmasını isterdi.
Bazen Li Cheng, sadece Tang Hanedanlığı zamanında yazılan şiirleri Genç Li’ye ayrıntısıyla anlatır. Her gün en az bir şiir okuyan ikili, bazen bir kıta için dahi bir saat müzakerede bulunurlar. Li Keqiang bu şiirlerin kendisi için sıradışı ve tatmin edici bir kazanç olduğunu ve şiir günlerini dört gözle beklediğini anlatır herkese.
Genç Li, Li Cheng ile tam 5 yılı dolu dolu geçirmiştir. “Devrimin okulları kapattığı” günlerde Li, eğitimine ara vermemiş ve kendini geliştirmiştir.
Köye Gidiş ve Kraliyet Kasabası
1974 senesinin Mart ayında, “Bilgili gençler köye gidiyor, fakir köylere eğitim veriyor” sloganıyla başlatılan kampanya kapsamında Li ve arkadaşları ellerinde kırmızı bayraklarla Feng Yang kasabasına gittiler. Komunist Gençler Birliği’nin himayesinde köye giden Li, evinden ilk defa ayrı düşmüştür.
Araştırma Enstitüsü’nün kapısında kendisini bekleyen Li Cheng’ı gören Genç Li çok duygulanmıştır. Li Cheng, ona “öğrendiklerini unutmamasını, köylülere eğitim vermesini, halka hizmet etmesini ve özellikle de kitap okumayı bırakmamasını” tembihler.
Feng Yang, üç büyük hanedanlık görmüş önemli bir kasabadır. “Kraliyet Kasabası” olarak ün salmıştır. Şehirden köye giden Li, ilk defa ayrılık acısını tatmaktadır. Suyuna ve toprağına alışamadığı bu kasabada derisi dökülür. Ama azimli bir şekilde “emek” harcamaya devam eder. Bir sene boyunca Çin’in ilk devlet başkanı Mao’nun “halka hizmet” diyerek vurguladığı “emekçilik” adına çalışır.
Artık köy hayatına alışmıştır; köy hayatına dair birçok şeyi rahatlıkla yapabilmektedir. O sene, işçiliğin zorluğu çok fazladır, bu zorlukların üstüne bir de yağ, su ve sebze eksikliği eklenmiştir. O yüzden Li Keqiang’ın günlük öğün kapasitesi düşmüş, yediği yemeklerin çeşidi de yok denecek kadar azdır.
Genç Li’nin Li Cheng’dan aldığı eğitim, onun Komünist Gençler Birliği’ndeki arkadaşlarına birçok ders verebilmesinin önünü açar.
Genç Li, bir yandan köyde “emekçilik”i öğrenir, diğer yandan ise “yoldaş”larına akşamın geç saatlerine kadar eğitim verir. Arkadaşlarına verdiği ders bitmesine rağmen odasının ışığı açık kalır ve geceleri kitap okumaya devam eder.
Öğrendiklerini kasaba sakinleriyle de paylaşan Li, Komünist Parti’nin köydeki “sosyal eğitimi”ne de liderlik eder.
Li, 5 Mayıs 1976 günü köydeki eğitimini tamamlar. Kendi ifadesiyle “O gün sol elimi kaldırıp, yeminimi ederken artık yetişkin birisi olduğumu anlamıştım” diyor. Köyde öğrendikleri ve köylülere öğrettikleri artık onu Komünizmin bir savaşçısı haline getirmiştir. Li, Çinlilerin deyimiyle “kırmızı başlangıç”tan devrim koşusuna başlamıştır…
70li yılların sonunda çok saydığı ve sevdiği Li Cheng hayatını kaybeder. Bu ölüm Feng Yang şehrindeki Komünist Gençler Birliği’nin burnu çiçeğinde lideri olan Genç Li’yi çok sarsar. Tarifsiz bir üzüntü yaşamaktadır. Li, 15 Mayıs 1997’de “Anhui Günlüğü” adlı gazetede “Li Beyefendi’nin hatıralarını takip ederken” başlıklı bir yazı yazar. Bu yazıda Li, Li Cheng’la yaşadığı hatıraları anlatır, “Li Beyefendi her gün masanın başından kalkmaz, elinden de kağıt hiç eksik olmazdı. Kağıtlara kalem, şiirlere ses olurdu. Her gün, yıllarca…” Li Keqiang’ın gözünde Li Cheng’ın değeri çok yüksektir… Siyaseti ve eğitimi ondan öğrendiğini vurgular yazıda. Kendisini bugünlere getiren değerleri Li Cheng’dan öğrendiğini anlatır.
Üniversite Kapısı Açılıyor
1977 yılın Ağustos’unda, Çin’in etkili liderlerinden biri olan Deng Xiaoping “Üniversitelere Giriş Sınavı”nın geri getirilmesine karar verir. Genç Li, bu kararı radyolardan duyduğunda çok sevinir. Artık yeni bir döneme girilmiştir. Li Keqiang hemen sınava hazırlık kitapları alır, çalışma hızını arttırır. “Hazırlık savaşları” başlamıştır artık.
İşçilik, emekçilik günlerinden sonra aktif bir şekilde sınava hazırlıkları devam eder. Sabahları daha güneş açmadan ders çalışmaya başlar, artık hayallerindeki üniversiteye günden güne yakınlaşmaktadır.
Aralık ayında büyük sınava girer, “Yeni Dönem”in dönüm noktalarından birisindedir. O senenin üniversiteye giriş sınavlarında Yeni Çin kurulduktan sonraki en heyecanlı senedir. Üniversite kazanma oranı 29’a 1 olarak gerçekleşir. Genç Li, iki tercih yapar. Birincisi, bulunduğu eyaletteki Anhui Normal Üniversitesi, ikinci tercihi ise Pekin Üniversitesi’dir.
Peki Li, binlerce öğrencinin girmeyi hedeflediği Pekin Üniversitesi’ni neden ikinci tercih olarak yazmıştır? Herkes kazanılması biraz daha zor olan üniversiteyi ilk sıralarda yazarken, o neden böyle bir tercih yapmıştır?
Bu çelişki uzun süre cevabını bulmaz. 5 milyon 700 bin öğrenciden sadece yaklaşık birkaç bininin girebildiği, Çin’in tarihî ve başarılı üniversitesi Pekin Üniversitesi’ni kazanır. Heyecanla okul kabul belgesinin geleceği günü bekler. Genç Li artık Pekin Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olmuştur. Li Keqiang daha sonraları bu tercihinin sebebini, “Tercihleri yazmadan önce, seneler önce Pekin Üniversitesi’nde okumuş bir arkadaşımdan mektup geldi. Arkadaşım Pekin Üniversitesi’nin “bilgi piramidi” olduğunu, on yılda bir gelen bu fırsatı değerlendirmem gerektiğini, buranın “tek” tercihim olmasını gerektiğini söylüyordu. Fakat ben o zamanlar bir köyde hayat mücadelesi veriyordum. Köylüler ve arkadaşlarımla geçirdiğim bu mücadelede, böyle bir hayali gerçekleştirmeye cesaret edememiştim. “Hayat mücadelesi” ve “Bilgi öğrenme aşkı”nın kesiştiği noktada, birinci tercih olarak bulunduğum Anhui eyaletindeki üniversiteyi yazdım. Çünkü bu üniversitede okursam herhangi bir ücret ödemeyecektim. Bu yüzden de Pekin Üniversitesi’ni zor kazanırım diye düşünüyordum ve yine de ikinci tercih olarak yazdım. O zamanlar Pekin Üniversitesi’nin başarılı öğrencileri seçme hakkı vardı, muhtemelen ben o sebeple kabul edildim. Okul benim bu davranışımı saygısızlık olarak görmedi ve beni kabul etti.”
1978 yılının Aralık ayında Li’nin bulunduğu Feng Yang şehri Çin’in “köy ekonomisini değiştirme reformları”nın pilot şehri olarak kabul edildi. Ancak Genç Li bu reforma katılamadı, Pekin Üniversitesi’nde eğitime başladı.
Gizli Bölüm: Hukuk
1978 yılında siyasi atmosferin ısınmasına rağmen, yavaş yavaş çözülmeye başlayan Hukuk Bilimi hâlen “kesinlikle gizli kalması gereken” bir bölümdür. O yüzden bu bölümde öğrenim görecek öğrenciler özel yöntemlerle seçilir. Bazen bir asker, bazen bir öğretmen, bazen de yerel parti temsilcilerinden birisi bu bölüme girebilmektedir. Hukukla alakalı tüm kitapların kağında “Kesinlikle Gizli” ibaresi vardır. Dolayısıyla Hukuk Fakültesi “hem kırmızı, hem de alanında uzman kahramanları” bünyesinde ağırlar.
Pekin Üniversitesi Hukuk Fakültesi dönemin materyal ve öğretmen açısından en iyi bölümüdür. Ünlü profesörler, özellikle de ünlü anayasa ve idare hukuku profesörleri buradadır. Li için aralarında birisi çok önemli bir yere sahiptir: Long Yangrui…
Profesör Long yılların Siyaset Bilimcisi hocasıdır. İngiltere’ye hakim, Batı siyasetine ve hukuk sistemine aşina birisidir. Zeki ve ciddi bir öğrenci olan Li, kısa sürede Prof. Long’un gözüne girer. Artık Li, Prof. Long’dan Batı’nın siyaset ve hukukuna dair önemli bilgiler alır. Kıyas Hukuku’nda büyük ilerleme kaydeder.
Devrim zor zamanlarında Kamu Hukuku büyük zarar görmüş, Anayasa askıya alınmak zorunda kalınmıştır. Bu yüzden hukuk eğitimi veren birçok öğretim görevlisi Anayasa’yla ilgili konuları “sessiz ol, korkudan uzak ol” diyerek gündeme getirmezler. Fakat Prof. Long birçok dersinde Demokratik Anayasal Devlet’in önemini anlatır. Li Keqiang bu durumu “susuz kalan topraklara yağan yağmur” tabiriyle anlatıyor.
Çin’de hakkında yayınlanan biyografilerde, Li’nin Prof. Long’un yanında “gerçek özgürlük” ve “anayasal devlet ruhu”nun nasıl öğrendiği ayrıntısıyla anlatılıyor. Prof. Long’a göre Anayasa bir devletin en yüksek mevkideki yasasıdır, en yüksek yetkiler dahi anayasaya uygun olmak zorundadır. Anayasanın “olur” dediğine başka hiçbir şey “olmaz” diyemez diye düşünmektedir Prof. Long… Anayasa onun için “gerçek lider”dir… Prof. Long’un Li ve arkadaşlarına verdiği en önemli ders ise, “Anayasal devlet”in yolu “hukuk devleti”nin yoluna giden yoldur, “hukuk devleti” ise “demokrasi”ye gidişin ilk adımıdır. “Kültür Devrimi”ni yeni atlatmış bir zamanda Li Keqiang duyduklarını çok şaşırtıcı bulur. Bundan sonra artık Prof. Long’un öncülüğünde dış ülkelerin hukuk sistemlerini ve siyasetlerini çalışır.
Li Keqiang, Prof. Long’un yönlendirmesiyle başladığı Batı araştırmalarına hızla devam eder. “Hukuk devleti ekipmanları, toplum sistemi, bilgileri ve kontrolü” başlıklı bir makale yazar. Bu makale o yıllarda Batının hukuk sistemine dair yazılmış en önemli makalelerden biri olur. Prof. Long, “O makale, sistem, kontrol ve bilgi gibi yeni bilimsel araçların hukuki açıdan araştırıldığı önemli bir makaledir.” diyerek öğrencisine büyük destek verir.
Üniversiteli Li boş durmaz, “İngiliz Anayasası Tarihi”ni Çince’ye çevirir ve bu kitap fakültede okutulan materyallerden biri haline gelir. Aynı zamanda da hocası Prof. Long, o tarihlerde Batının gelişmiş ülkelerinde gerçekleşen teknolojik devrimleri yakından takip eder ve bu konular hakkında bir yazı yazar.
Öğrencilerinin geleceğin Çin’inin liderleri olduğuna inanan Long, yazdığı yazıyı en çok sevdiği öğrencisi Li’ye verir ve yazısına eklemeler ve değiştirmeler yapmasını ister.
Başbakan Li bu konuda hatırasını şöyle anlatıyor: “O zamanlar biraz daha genç olduğumdan, benden büyük beyefendilerin isteklerini gerçekleştirmek için benim ayrı bir yanı vardı. Ben de o yüzden Prof. Long benden ne yapmamı istediyse onu yaptım ve yazıyı ona teslim ettim. Long Beyefendi o yazıyı alıp onayladıktan sonra yazının başına benim ve kendisinin ismini yazdı. Ve ikimizin isminin birlikte geçtiği makaleyi bir hukuk dergisine gönderdi. Tabii dergi makaleyi çok hızlı bir şekilde onayladı; tabii ki bu Prof. Long’un isminin orada geçmesinden dolayıydı.” Li’yi asıl duygulandıran şey ise okuldaki eğitim ortamı olmuş: “Pekin Üniversitesi’nde öğrenciler ve beyefendilerin hepsi arasında eşitliğe dayanan bir ilişkil vardı, bu bilime karşı olan saygıdan ileri geliyordu, aslında bu gerçeklere olan inançtı. Gerçekler ve bilim karşı karşıya geldiğinde insanların şahsiyetleri ve gururu geri planda kalıyordu. Bence bu da bir eğitim metoduydu.” Pekin Üniversitesi’nin önemli hocalarından birisi Yang Dunxian, Genç Li ve arkadaşlarına “normal öğrencilerle karşılaştırılamaz” diyerek övgülerde bulunuyordu. Kendisini en çok etkileyen öğrenci ise yine Li Keqiang olmuştu. Çünkü Genç Li yasama ve ülkenin siyasi sistemini en iyi analiz eden öğrenciydi.
“Siyasi Temsil Takımı” Kuruluyor
Ocak 1982’de Li ve 26 arkadaşı Pekin Üniversitesi’nin en başarılı öğrencileri ünvanıyla mezun oldu. Mezun olmadan önce Li hayatının tercihiyle karşı karşıya kaldı. Birçok arkadaşı ABD ve Fransa’ya gitmeyi tercih etmiş, kendisi de iki aylık hummalı bir çalışmayla ABD’de öğrenim görebilmek için yapılan sınavlara hazırlanmıştı. Herkes “Li bu işi de yapar!” diyordu. Fakat, Pekin Üniversitesi Parti Sekreter Yardımcısı Ma Shijiang’ın sessiz tavrı bazı şeylerin kendi istediği gibi gitmeyeceğini gösteriyordu, yapılan en az 10 görüşmede de Sekreter Ma Genç Li’den okulda kalmasını ve Pekin Üniversite Gençlik Kulübü’nün Sekreteri olmasını istiyordu. Bu Li’nin okuldaki on binlerce öğrenciye liderlik etmesi manasına geliyordu. Ma’nın Li’yi okulda tutma çabaları netice vermişti. Birçok insan Li için yazık olduğunu düşünmüştü. Ancak Li için durumlar farklıydı. Öğrenci hareketleri Li için hiç de yabancı şeyler değildi. Li okulda yüksek lisans yapmaya devam ederken sosyal hareketlerine de artırdı. Okulda yaptığı faaliyetler etkili olunca, Hukuk Fakültesi Parti Sekreterliği’ne ve Üniversite Parti Konseyi’ne yükseldi.
Pekin Üniversitesi Öğrenci Konseyi, o zamanlar İngiliz hakimiyetinde olan Hong Kong’daki bazı üniversitelerin “Öğrenci Konseyi” sistemlerini inceledi.
Ve ardından gücü yüksek, kontrol ve sınırlama mekanizması kuvvetli bir Öğrenci Konseyi kuruldu. Her bölüm ve her dönemden temsilciler seçildi ve konseyin alacağı büyük kararlara hep birlikte karar verildi. Artık Öğrenci Konseyi okuldakiler tarafından “Öğrenci Meclisi” haline getirilmiş ve öğrencilerin en yetkili karar almaz mekanizması olmuştu. Tabii ki liderliğe de Li Keqiang seçilmişti. Arkadaşları Li için, “Öğrenci Meclisi’nde liderlik yaparken, sosyal bilimci bir öğrenci olarak Li’nin konuşmaları biraz fazlaydı. Ancak konuşmalarını anlamak için biraz derin düşünmek lazımdı” diyorlar.
1980’li yılların başında Pekin Üniversitesi’ndeki öğrenci hareketlerinin yetersiz kaldığını düşünen Li, eğer öğrencilerin faaliyetlerindeki verimlilik azalırsa bunun okulun 10 yılını kaybetmesine sebep olacağını söyleyerek, yeni bir hareket başlattı. Tüm alanları kaplayan eğitimlerin düzenlenmesi için okul yönetimine başvuran Li, Pekin Üniversitesi Okul Kulüpleri’ni kurdu.
1982 yılında, Okul Kulüpleri’nin açılışında konuşan Li, “Kulüpler, öğrencilerin mantıklı düşünme ve verimli çalışma kapasitelerini artırmak adına kurulmuştur.” dedi.
Kulüplerin kurulmasının üzerinden çok geçmeden, Kulüpler okulun “Siyasi Temsilciler Takımı”na dönüştü. Öğrencileri en çok etkileyen şey, yapılan her faaliyetin öğrencileri yakından ilgilendiren önemli faaliyetler olmasıydı. Öğrenciler, sadece mantıklı düşünmeyi değil, verimli çalışmayı, daha da önemlisi farklı zamanlarda karşılaşılan sorunları çözmeyi öğrendiklerini söylüyorlardı.
Li’yi başarılı kılan şey ise, öğrenci hareketlerini koordine etmenin dışında yazmaya devam ettiği makaleler ve çeviriler oldu. Yurtdışındaki makaleleri aktif bir şekilde takip eden Li, kendisi de bir yandan makale yazmaya devam etti. Li, 1982’den 1991 yılına kadar Üniversite içerisinde çeşitli görevlerde bulunmaya devam etti.
Üniversite içerisinde sürekli yükselen Li, 1988 yılında “Köylerin Sanayileşmesi: Yöntem Değişikliklerindeki Tercihler” adlı teziyle Yüksek Lisans’ını tamamladı. Daha sonra ise 1995 yılında Pekin Üniversitesi Ekonomi Bölümü’nde doktorasını tamamlayarak akademik kariyerinde önemli bir noktaya ulaştı. 1991 yılında iki arkadaşıyla birlikte ekonomi alanında yazdığı tez ise sonradan kitaplaştırıldı. Daha sonraları bu kitap, Çin Devleti’nin ekonomi politikalarına yön veren bir kitap oldu.
“Genç Başbakan”
1998 yılının Haziran ayında Li Keqiang Henan Eyaleti’nin Sekreter Yardımcısı oldu. Üzerinden bir ay geçmeden Henan Eyaleti Valiliği görevine getirildi. O zamanlar 44 yaşında olan Li, Henan Eyaleti’nin “ilk doktor valisi” oldu. 2002 yılında ise Henan Eyaleti Parti Genel Sekreterliği’ne yükseldi.
2004 yılının Aralık ayında ise Çin’in önemli şehirlerinden birisi olan Liaoning Eyaleti’nin Parti Genel Sekreteri oldu. Li’nin bu yükselişi birçok kişi tarafından dikkatle izlendi. Li Keqiang, “Merkezden taşraya, ziraat eyaletlerinden sanayi eyaletlerine, eksikleri tamamlamak, daha da önemlisi her türlü mücadeleye kapsamlı bir şekilde hazırlanmak bizim karşımıza çıkacak her türlü sorunu çözmemizde bize güven verecektir.” diyerek, yükselişinin tesadüf olmadığını bizlere gösteriyor.
11 Ocak 2008’de Chuandong şehrinin kuzeyinde Yeni Çin tarihinin en kötü don felaketi meydana geldi. Bölge halkı ve ekonomisi bu felaketten çok büyük zarar gördü. 30 Ocak 2008’de ise afetin gerçekleştiği bölgeye giden Li, yüzden fazla kilometrelik yolu kızaklarla giderek felaketin asıl tesir ettiği deniz seviyesinden 1000 metre yüksekte olan Xuanhan köyüne gitti. Yer yer 10 metrelik karın bulunduğu köyde köylülerle ilgilenen Li, halkın zorda olduğunu görerek vatandaşların yemek teklifini reddetti. Çin’de atıştırmalık bir yiyecek olarak adlandırılan “Fangbian Makarnası”yla öğünlerini geçiştirdiği görüntüler, bir internet kullanıcısı tarafından servis edilip, ülke medyasına yansıyınca tüm halkın gönlünü kazandı.
“İhtiyatlı Lider” Li
17 Mayıs 2008’de Ulusal Halk Kongresi’nin 11. Dönem Toplantısı’nda Başbakan Yardımcısı olarak seçilen Li Keqiang, 11. Dönem’in son 20 yılda gelmiş en genç Başbakan Yardımcısı oldu. 2008’den 2013’e kadar bu görevi sürdüren Li, 15 Mart 2013’te gerçekleştirilen 12. Dönem Toplantısı’nda Başbakanlık görevine getirildi. Hem Hukuk hem de Ekonomi dalında eğitim görmüş olan Li, Çin’in günümüzde gerçekleştirdiği birçok reformun mimarlarından biri olarak göze çarpıyor.
Başarılı Başbakan, Çin’in en dostane politikacılarından biri olarak tanınıyor. Bazı analistler Çin ekonomisinin ihtiyacı olan reformların Li Keqiang gibi bir ekonomi uzmanının elinden çıkmasının devlet için gerekli olduğunu düşünüyor. Fakat bazıları da onun pasif bir lider olarak kalması gerektiğini savunuyor. “Başkan Xi Jinping ile karşılaştırıldığında, Li Keqiang daha ihtiyatlı birisi…” diyor Bo Zhiyue. Kendisi Singapur Ulusal Üniversitesi Doğu Asya Enstitüsü’nün ünlü araştırmacılarından. “Onların farklı tarzları var.” diye devam ediyor. “Bay Li’nin tonajındaki ağırlık daha az. Bu, onun uzun yıllar boyunca ağır şartlar altında çalışmasının sonucu.” diye ekliyor Bo.
Wikileaks’in Çekici Lideri
Son yıllarda ortaya çıkan Wikileaks belgelerinde ABD’li bir diplomat Li’den “çekici ve çok bilgili” biri olarak bahsediyor. Son yıllarda birçok diplomatın Çin’in ekonomisini yönlendiren figürleri “güvenilmez” bulduğu bir zamanda Li Keqiang’ın oluşturduğu imaj ise Batı tarafından “yüksek profilli” bulunuyor.












